Taş Hastalıkları

Böbrek taşları tekrarlama eğilimindedirler. Alınacak önlemlerle bu tekrarlama riski ciddi oranda azaltılabilir.

Böbrek taşları idrarda bulunan minerallerin ve tuzların kristalleşerek birikmesi sonucu oluşur. Böbrek taşlarının %80’i kimyasal olarak kalsiyum oksalat taşlarıdırlar. Böbrek taşları zaman zaman (genellikle 5-6 mm > iken) idrar yoluna (üreter) girerek düşebilirler. Taş hastalıkları, idrar akışına engel olduklarında (büyük ihtimalle üreterde) ağrılı ve rahatsız edici semptomlara neden olabilir, ancak uygun tedavi yöntemleriyle başarıyla yönetilebilir.

Böbrek Taş Görülme Sıklığı Nedir?

Ülkemizde her 100 kişiden 12-15’inde böbrek taşı görülmektedir. Erkek kadın oranı da 3’ 1’dir.

Böbrek Taşlarının Nedenleri Nelerdir?

  • Yetersiz sıvı tüketimi
  • Aşırı tuz tüketimi
  • Protein ağırlıklı beslenme
  • Aşırı D vit alımı
  • Dengesiz kalsiyum tüketimi
  • Obezite
  • Metabolik bozukluklar
  • Ailede taş hastalığı varlığı (kardeşde taş varlığı taş riskini 4 kat artırır)
  • Gut ve barsak hastalığı varlığı

Belirtileri Nelerdir?

Taş hastalıkları belirtileri, taşın boyutuna, yerine ve hareketine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Yaygın belirtiler şunlardır:

  • Şiddetli yan ağrısı
  • Alt karın ve kasık bölgesine yayılan ağrı
  • İdrarda kan (hematüri)
  • Sık idrara çıkma veya devamlı idrar yapma isteği
  • İdrar yaparken ağrı veya yanma
  • Bulantı ve kusma
  • Ateş ve titreme (ÇOK ACİL BİR DURUMDUR: hemen doktorunuza başvurun)

Tanı Nasıl Konulur?

→→→ Böbrek, kanal (üreter) ve mesane taşlarında ALTIN STANDART tanı yöntemi

İlaçsız tüm batın bilgisayarlı TOMOGRAFİDİR.

Taş hastalıklarının tanısında kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

  • Görüntüleme Yöntemleri:
    • Ultrason: Gebelik gibi tomografi çekilemediği durumlarda kullanılır.
    • Bilgisayarlı Tomografi (BT): Taşların boyutu, yeri, sayısı ve sertliğini detaylı olarak değerlendirilebilir.
    • Röntgen: Tomografiden daha az radyasyon içerdiği için genellikle takiplerde önerilir.
  • İdrar Testleri: İdrarda taş oluşumuna neden olan maddelerin ve kan hücresi varlığı taşı düşündürür. Ayrıca idrar pH ve yoğunluğu da ek bilgiler verecektir.
  • Kan Testleri: Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi ve taş oluşumuna yol açan metabolik sorunların tespiti için önemlidir.

Taş Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Taş hastalıklarının tedavisi, taşın boyutuna, yerine, sertliğine ve semptomların şiddetine bağlı olarak değişir. Küçük (5-6 mm >) ve baş edilemez ağrılara yol açmayan taşlara düşmeleri için şans verilirken daha büyük taşlarda (6 mm <) veya çok şiddetli ağrılara neden olan taşlara direk tedavi yöntemlerinden biri önerilir.

Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:

  • 5-6 mm’den küçük taşlarda:
    • Bol Sıvı Alımı: Taşların doğal yolla atılmasını sağlamak için en etkin yöntemdir. İdrar rengini açık sarı veya su gibi olacak şekilde sıvı almak amaçlanır. Diğer bir kriterde günde 3 lt’den fazla sıvı tüketmektir.
    • Ağrı Kesici ve Antispazmodik İlaçlar: Ağrıyı ve idrar yollarındaki spazmları hafifletmek taşlara düşmeleri için şans verebilmek açısından çok önemlidir.
    • Kanal genişletici ilaçlar: İdrar kanalını genişleterek etki eden ilaçlar bu amaçla kullanılmaktadır.
  • Büyük veya Sorunlu Taşlar İçin:
    • Ekstrakorporeal Şok Dalga Litotripsi (ESWL): Dışarıdan uygulanan şok dalgalarıyla taşların kırılması. Genel anestezi gerektirmez ancak her taş EWSL tedavisi için uygun değildir. Taşın sertliği ki bilgisayarlı tomografide taşların sertliği ölçülebilmektedir, ESWL için önemlidir. Sert taşlar (HU >900) ESWL için uygun değildir. Ayrıca obez hastalarda (taş cilt mesafesi > 10 cm) ve böbrek alt kısmına yerleşmiş taşlara da ESWL önerilmemektedir. ESWL tedavisi en fazla 3 kez denenmelidir başarısızlık halinde diğer tedavi yöntemlerine geçilmelidir.
    • Üreteroskopi: Kapalı yöntemle taş tedavisi. Üretra yoluyla girilerek taşların LAZERLE parçalanması. Bu yöntem ile en zor tedavi edilen taş yerleşim yeri böbreğin ALT POL’ÜDÜR.

Kapalı taş tedavilerinde taşın büyüklüğüne ve yerine göre BİRDEN FAZLA AMELİYAT İHTİMALİ olabileceği bilinmelidir.

    • Perkütan Nefrolitotomi (PCNL): Sırta cilt üzerinden yapılan küçük bir kesiden böbrek içine girerek taşların çıkarılması. Kanama ve çevre organlara zarar verme ihtimali olan bir yöntemdir.
    • Laparoskopik veya Açık Cerrahi: Büyük ve komplike taşlar için cerrahi müdahale.

 

Sıkça Sorulan Sorular

Her taş düşer mi?

  • Hayır. Taşın boyutu 5-6 mm’den küçük olması düşme ihtimalini artırır.
  • 6mm > taşlar %60 ihtimalle düşebilir.
  • 6 mm< taşların düşme ihtimali %10’dur.

Taş nasıl düşürülür?

  • Günde 3 lt’den fazla sıvı tüketimi
  • Kanal gevşetici ilaçlar
  • Hareket
  • Gilaburu bitkisi

Böbrek taşları eritilebilir mi?

  • Sadece sistin taşları için eritme tedavisi uygulanabilir.

 

Yenilikçi Tedavi Yöntemleri

Taş hastalıklarının tedavisinde, minimal invaziv teknikler ve lazer teknolojisi gibi yenilikçi yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler, hastalara daha hızlı iyileşme süresi ve daha az ağrı ile etkin tedavi imkanı sunar.

Prof. Dr. Tayfun Şahinkanat, taş hastalıkları tedavisinde deneyimli bir uzman olarak, hastalarına en güncel ve etkili tedavi yöntemlerini sunmaktadır. Taş hastalıkları hakkında daha fazla bilgi almak ve randevu oluşturmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.